Vettel realiseert zich: F1-titels zijn niet het belangrijkste in zijn carrière

Sebastian Vettel heeft openhartig gesproken over zijn veranderende kijk op succes tijdens zijn Formule 1-carrière. De viervoudig wereldkampioen legde uit hoe hij in zijn beginjaren alleen leefde voor de volgende overwinning, maar later ontdekte dat trofeeën en cheques niet het echte geluk brengen. Op het Sharjah Entrepreneurship Festival deelde de 38-jarige Duitser zijn visie op wat werkelijk telt in het leven.

De voormalige Red Bull-coureur stapte eind 2022 uit de koningsklasse na een indrukwekkende carrière van 299 Grands Prix. Met 53 overwinningen en 57 polepositions achter zijn naam racete hij voor BMW Sauber, Toro Rosso, Red Bull, Ferrari en Aston Martin. Toch draagt Vettel die cijfers inmiddels niet meer als een medaille.

"Mijn droom was altijd één titel. Dan ga je natuurlijk verder en komt er de volgende race. Het is een beetje jammer omdat je het moment niet zo geniet, want de volgende race komt eraan en je bent zo gefocust op de volgende, om het opnieuw te doen", verklaarde Vettel tijdens het evenement in de Verenigde Arabische Emiraten.

Van trofeejager naar vredezoeker
De Duitse coureur beschreef hoe de meedogenloze cyclus van de Formule 1 zelfs de grootste momenten vluchtig kan maken. Het voorbereidingswerk voor de volgende race begint vaak voordat de debriefing van de vorige wedstrijd überhaupt is afgerond. Die constante druk om door te gaan naar het volgende doel zorgde ervoor dat Vettel tijdens zijn hoogtijdagen bij Red Bull Racing weinig tijd had om zijn vier wereldtitels echt te waarderen.

In zijn latere seizoenen, eerst bij Ferrari en vervolgens bij Aston Martin, begon zijn definitie van succes te verschuiven. De focus lag niet langer uitsluitend op het volgende podium of de volgende trofee. In plaats daarvan ging Vettel nadenken over wat hij beschouwt als de diepere betekenis van het leven.

"Later in mijn carrière realiseerde ik me dat ik het voorrecht had van zoveel races, en dat ik voornamelijk met zeer getalenteerde mensen mocht werken. De trofeeën en kampioenschappen zijn één ding, en het is wat mensen zien en beoordelen als succes, maar later herdefinieer je wat succes betekent", aldus Sebastian Vettel.

Vriendschappen belangrijker dan titels
De voormalig kampioen benadrukte dat hij geen verbrande bruggen heeft achtergelaten in zijn carrière. De vriendschappen en ervaringen met mensen maken volgens hem veel meer uit voor wie hij is geworden dan de momenten waarop hij een trofee omhoog mocht houden.

"Ik heb veel vrienden gemaakt, ik heb geweldige ervaringen met mensen gehad, en het zijn dat soort verhalen die echt bepalen wie je bent, in plaats van wat je deed en wat je op een bepaald moment bereikte", legde de Duitser uit. Die verschuiving in perspectief kwam niet van de ene op de andere dag, maar groeide gedurende zijn laatste jaren in de sport.

De psychologie achter dominantie: wanneer winnen routine wordt

Vettels reflectie raakt aan een fenomeen dat vaker voorkomt bij dominante kampioenen. Tussen 2010 en 2013 won hij 39 van de 76 races, dat is ruim 51 procent. Ter vergelijking: Verstappen won in zijn dominante 2023 seizoen 19 van de 22 races (86 procent), maar sprak na afloop regelmatig over de 'leegte' na het behalen van doelen. Schumpacher kende dit ook. Na zijn vijfde titel in 2002 beschreef hij het gevoel van 'wat nu?'.

De mentale uitdaging zit hem in de treadmill van verwachtingen. Bij Red Bull won Vettel in 2011 elf races, in 2013 dertien stuks, waaronder negen op rij aan het einde van het seizoen. Sportpsychologen noemen dit 'hedonic adaptation': wat eerst euforisch voelt, wordt geleidelijk de nieuwe normaal. Elke overwinning moet overtroffen worden door de volgende. Het verklaart waarom coureurs als Rosberg (2016) en nu Vettel spreken over de prijs van succes.

Wat opvalt is de timing van Vettels bewustwording. Zijn Ferrari-jaren (2015-2020) leverden 14 overwinningen maar geen titel op. Juist die periode van relatieve teleurstelling lijkt zijn perspectief verschoven te hebben. Waar Red Bull hem vier titels gaf in vier jaar, dwong Ferrari hem na te denken over wat blijft als het winnen stopt. Bij Aston Martin (2021-2022) scoorde hij slechts één podium. Die daling in resultaten versnelde waarschijnlijk zijn innerlijke herdefiniëring.

Van snelheid naar betekenis: Vettels post-F1 transformatie

De transformatie van Vettel past in een breder patroon bij voormalige kampioenen. Prost werd teameigenaar en activist, Rosberg investeert in duurzaamheid, Button koerst richting triatlons. Maar Vettel gaat verder. Zijn acties tijdens de laatste raceweekenden, zoals het oprapen van afval op circuits en het dragen van statements over LGBTQ+ rechten, toonden een coureur die het platform belangrijker vond dan de performance.

Interessant is dat zijn milieu-engagement ogenschijnlijk botst met twintig jaar racen. Formule 1 draait om snelheid, technologie, verbruik. Toch gebruikte Vettel juist die contradictie als kracht. Op Silverstone 2021 verscheen hij in een shirt met "Same Love" tijdens de Hongaarse Grand Prix week, toen lokale wetgeving onder vuur lag. In Miami 2022 droeg hij een shirt tegen zeespiegelstijging. Dat zijn geen losse statements, het is een bewuste keuze om relevantie te zoeken buiten de stopwatch.

Zijn 53 overwinningen plaatsen hem zesde op de all-time lijst, achter Hamilton (103), Schumacher (91), Verstappen (62), Prost (51) en Senna (41). Die cijfers blijven staan. Maar Vettels punt is precies dat: ze blijven staan, statisch, stoffig. Wat beweegt zijn de gesprekken met monteurs in Bahrain 2010, de debrief na Singapore 2013, de frustratie met engineers in Barcelona 2018. Dat zijn verhalen zonder trofee, maar met betekenis.

De les voor coureurs als Leclerc of Norris? Geniet van het nu. Vettels waarschuwing is helder: de volgende race komt altijd, maar het moment verdwijnt voorgoed als je niet oplet.

Tegenwoordig definieert Vettel een succesvol persoon als iemand die in vrede is met zichzelf, tevreden is, mensen met respect behandelt en zich op een gelukkige plek bevindt terwijl hij of zij iets doet dat vervulling geeft. "Het gaat erom dat je voelt: 'Oké, dat is waar hij of zij naar streeft en dat is het doel waar hij of zij achteraan gaat.' Dat wordt niet vaak beloond - niet zoveel als: 'hier is je trofee, je hebt de eerste prijs gewonnen', of 'hier is een cheque en je hebt zoveel geld verdiend.' Dat zijn de dingen die de maatschappij meer als succes lijkt te zien."

Trofeeën verzamelen stof
Vettel verzette zich ook tegen het idee dat succes gelijk staat aan geld. Hij beargumenteerde dat trofeeën en rijkdom niet de betekenis dragen die mensen eraan toekennen. Vanuit zijn professionele perspectief, na het winnen van talloze prijzen, merkte hij op dat trofeeën fysiek bij je blijven - ergens in huis waar je ze besluit neer te zetten - maar dat je op een gegeven moment langs ze loopt zonder ze echt nog te zien.

"Het leven gaat over zoveel meer dingen. Terugkijkend is de reis wat ik echt behoud in plaats van de trofee. Als je aan het einde het voorrecht hebt om ook de trofee in je hand te hebben, is het een geweldig gevoel, vooral in sport, om dat met het hele team en als atleet mee te maken. Maar ja, er zit zoveel meer achter", besloot Vettel zijn betoog.

Die woorden komen van een coureur die weet wat hij zegt. Tijdens zijn dominante periode tussen 2010 en 2013 won Vettel vier opeenvolgende wereldtitels met Red Bull, een prestatie die hem plaatste tussen de absolute grootheden van de sport. De verwachtingen waren torenhoog toen hij in 2015 de overstap maakte naar Ferrari, waar hij de missie had om de Scuderia terug naar de top te brengen.

Hoewel die ultieme droom niet uitkwam - Vettel werd tweemaal tweede in het kampioenschap achter Lewis Hamilton - lijkt de Duitser achteraf vrede te hebben met hoe zijn carrière is verlopen. De lessen die hij leerde tijdens zijn jaren in de Formule 1 reiken verder dan de cockpit en de trofeeënkast.

Sinds zijn vertrek uit de sport heeft Vettel zich ingezet voor verschillende maatschappelijke en ecologische projecten. Hij gebruikt zijn platform om bewustzijn te creëren voor milieukwesties en andere onderwerpen die hem na aan het hart liggen. Die betrokkenheid past perfect bij zijn nieuwe definitie van succes: betekenisvol bezig zijn en een positieve impact hebben op de wereld om je heen.

Voor jonge coureurs die nu hun weg zoeken in de Formule 1 kunnen Vettels woorden als waarschuwing dienen. Het is makkelijk om verstrikt te raken in de jacht op het volgende resultaat, de volgende overwinning, het volgende contract. Maar zoals de viervoudig wereldkampioen aantoont, is er meer in het leven dan wat er in de recordboeken komt te staan.

❮ Vorig bericht | Volgend bericht ❯