Newey teambaas Aston Martin: project mislukt of altijd het plan?

De carrousel aan wijzigingen in de top van Aston Martin roept vragen op. Adrian Newey kwam vorig jaar maart binnen als managing technical partner, maar zijn rol als teambaas lijkt alweer voorbij. BBC F1-correspondent Andrew Benson legt uit wat er werkelijk speelt achter de schermen bij het team van Lawrence Stroll.

Het is gemakkelijk om duizelig te worden van alle veranderingen in de seniorposities bij Aston Martin de afgelopen jaren. De vraag rijst of het project met Adrian Newey als teambaas is mislukt, of dat dit altijd de bedoeling was.

Newey stapte in maart 2024 in bij Aston Martin als managing technical partner en aandeelhouder. Zijn positie en reputatie betekenden automatisch dat hij de feitelijke operationele baas zou worden van het F1-team onder eigenaar Lawrence Stroll, ongeacht zijn titel. Tegelijkertijd is het geen productief gebruik van Newey's tijd om hem bezig te houden met operationele en bureaucratische aspecten die horen bij de rol van teambaas of chief executive officer.

Elk team wil Newey gefocust houden op het gebied waar hij het grootste verschil kan maken: autodesign. Niet op budgetten, sponsordeals, media-aangelegenheden en personeelszaken. Aanvankelijk waren die verantwoordelijkheden voor Andy Cowell, in zijn rol als teambaas en chief executive officer.

Clash tussen Newey en Cowell
Op papier klonk dat als een goede verdeling. Newey's ontwerpgenie gecombineerd met Cowell's expertise in engineeringmanagement, opgebouwd tijdens twee decennia bij Mercedes' F1-motorenfabriek. Het probleem was dat Cowell en Newey botsten. De details van het conflict zijn niet naar buiten gekomen, maar er kon maar één winnaar zijn. Cowell werd opzij geschoven naar een nieuwe rol als chief strategy officer.

Het blijft afwachten hoe lang hij blijft, maar voorlopig geeft dit hem de vrijheid om met Honda te werken. Hij brengt veel tijd door in Japan om hen te helpen hun motorproblemen op te lossen. Stroll was echter nog steeds van mening dat een figuur van dat type nodig was, om dezelfde redenen: Newey vrijspelen om zich te concentreren waar hij het meeste verschil kan maken.

Stroll was afgelopen najaar dichtbij het aantrekken van Christian Horner als CEO-figuur, zo melden bronnen van BBC Sport. Maar Newey is niet vergeten waarom hij Red Bull verliet, en hij wil Horner niet. Daarom zei hij dat hij het gat voorlopig zou opvullen. Het team communiceerde dit destijds natuurlijk niet allemaal. Ze kondigden simpelweg aan dat Newey teambaas zou worden "vanaf 2026".

Wheatley als acceptabel alternatief
Het algemene idee dat het team iemand van dat kaliber nodig had, verdween nooit. Dat verklaart Stroll's benadering van Jonathan Wheatley. Meerdere bronnen hebben aan BBC Sport verteld dat Horner recent weer contact heeft gehad met Stroll, en hem nog vorige week ontmoette. Newey wil Horner nog steeds niet betrokken hebben, maar Wheatley wordt beschouwd als een acceptabel alternatief. Zo is de situatie ontstaan zoals die nu is.

Het Newey-dilemma: waarom designlegendes zelden goede managers zijn

De situatie bij Aston Martin illustreert een klassiek probleem in F1: topdesigners en teamleiders zijn fundamenteel verschillende rollen. Newey's trackrecord spreekt boekdelen. Bij Williams, McLaren en Red Bull tekende hij voor in totaal 13 constructeurstitels. Maar daar was hij altijd de technische architect, niet de operationele manager. Wanneer teams designgenie proberen te combineren met managementverantwoordelijkheid, loopt het meestal mis.

Kijk naar de geschiedenis. Ross Brawn slaagde erin beide rollen te vervullen bij Ferrari, maar dat was zeldzaam. Rory Byrne, eveneens een designlegende, trok zich juist terug uit managementtaken om te focussen op tekentafel. Patrick Head bij Williams vormde een succesvolle tweekoppige structuur met Frank Williams, precies omdat ze hun rollen niet vermengden. Head deed techniek, Williams deed business. Die scheiding ontbrak bij Aston Martin vanaf het begin.

Wat Stroll probeerde met Newey als managing technical partner was in feite een hybride functie. Te senior om alleen ontwerper te zijn, te waardevol om tijd te verspillen aan budgetmeetings. De clash met Cowell was dan ook voorspelbaar. Cowell kwam van Mercedes' motorenafdeling, waar hij gewend was aan hiërarchische structuren en processen. Newey werkt intuïtiever, meer hands-on. Twee alfadieren, maar totaal verschillende werkstijlen. Dat botst altijd.

De stabiliteitsparadox: waarom snelle veranderingen zelden snel werken

Aston Martin's performance-cijfers tonen het effect van constante reorganisaties. In 2023 scoorden ze 280 punten en stonden vijfde in het constructeurskampioenschap. Klinkt redelijk, maar het verhaal erachter is zorgwekkender. Na acht podiums in de eerste acht races, volgde een dramatische terugval. In 2024 werd het nog erger: slechts 94 punten, een daling van 66 procent.

Die neergang valt samen met de turbulentie in de technische leiding. Dan Fallows kwam in 2022 binnen als technisch directeur, leverde die sterke start in 2023, maar kon de ontwikkelingsrace niet bijbenen. Waarom niet? Omdat effectieve autoontwikkeling continuïteit vereist. Je moet leren van wat werkt en niet werkt, itereren, verfijnen. Bij Aston Martin werden die feedbackloops constant onderbroken door personeelswisselingen.

Vergelijk dat met Red Bull's dominantie. Ja, Newey vertrekt daar, maar de technische structuur bleef jarenlang stabiel. Pierre Waché groeide onder Newey op, kende de filosofie, continueerde die. Resultaat: 21 van de 22 races gewonnen in 2023. Of neem Mercedes tijdens hun dominante periode tussen 2014 en 2020. Aldo Costa, Geoff Willis, John Owen, ze werkten jaren samen. Die stabiliteit creëert institutionele kennis die je niet zomaar kunt kopen.

Stroll's frustratie is begrijpelijk. Hij investeerde honderden miljoenen in nieuwe faciliteiten, een windtunnel, toptalent. Maar F1 werkt niet zoals zakelijke overnames. Je kunt niet simpelweg de beste mensen binnenhalen en verwachten dat het direct klikt. Technische samenhang groeit organisch, over seizoenen heen. Elke wissel reset die klok gedeeltelijk. En daar zit hem de crux voor Aston Martin: ze blijven resetten voordat de vorige verandering überhaupt effect kon hebben.

De veranderingen bij Aston Martin en Audi zijn beide terug te voeren op het gevoel van het topmanagement dat dingen niet werkten. Bij Audi was al enige tijd duidelijk dat er niet vroeg genoeg genoeg werd geïnvesteerd in Sauber om het team in goede staat te hebben voor Audi's officiële F1-entree in 2026.

Andreas Seidl, de eerste chief executive officer, maakte zich daar al een tijdje zorgen over. Er ontstond een machtsstrijd tussen hem en Oliver Hoffmann, de voorzitter van de raden van alle Sauber-bedrijven, gedurende 2023 en 2024. Er werd verwacht dat één van beiden zou winnen. Uiteindelijk besloot Audi beide te verwijderen en Mattia Binotto en Jonathan Wheatley aan te stellen in een duaal leiderschapsrol.

Duaal leiderschap zelden succesvol
Velen in F1 trokken hun wenkbrauwen op bij die constructie. Duaal leiderschap werkt zelden. Tel daarbij op dat er bij Audi nog een seniorfiguur was in chief executive officer Adam Baker, en veel mensen vonden het leiderschap van Audi onhandig. Het was geen grote verrassing toen die structuur werd gestroomlijnd, met Baker eruit en Binotto aan het hoofd van het Audi F1-project onder Audi CEO Gernot Dollner.

Dat zou het zijn geweest. Binotto had de algemene leiding, Wheatley runde het raceteam. Maar toen Wheatley besloot dat hij terug wilde naar het Verenigd Koninkrijk, lekten zijn gesprekken met Aston Martin uit. Hij en Audi kwamen overeen met onmiddellijke ingang uit elkaar te gaan.

Wat Aston Martin betreft: Lawrence Stroll is een ambitieus man die succes wil en er veel geld in heeft geïnvesteerd. Het is nauwelijks verrassend dat hij actie onderneemt als hij vindt dat dingen niet werken. Alle veranderingen die hij heeft doorgevoerd leken op één of andere manier logisch.

Stabiliteit ontbreekt bij beide teams
Er was duidelijk een probleem met het autodesign. Na een grote stap voorwaarts in 2023 onder nieuwe technisch directeur Dan Fallows, slaagde het team er niet in de auto effectief door te ontwikkelen. Ze begonnen 2024 minder competitief en vielen opnieuw terug. Tegelijkertijd rekruteerde Stroll Newey. Waarom zou hij dat niet doen, gezien hij beschikbaar was na zijn vertrek bij Red Bull? Met Newey aan boord en het team dat struikelde onder Fallows, is het nauwelijks verrassend dat Fallows als overbodig werd beschouwd.

Hetzelfde geldt voor het leiderschap. Mike Krack werd teambaas, maar het team bewoog zich niet in een overtuigende richting. Vandaar dat Stroll naar verandering zocht. Andy Cowell wordt hoog aangeschreven, zijn aanstelling was logisch. Stroll had geen clash verwacht tussen Cowell en Newey, maar die kwam er wel. Dus werd er weer een verandering doorgevoerd.

Elke verandering op zich is begrijpelijk. Maar succes in F1 is gebaseerd op stabiliteit, niet op ontwrichting. Daar is de afgelopen twee tot drie jaar weinig bewijs van geweest bij beide teams.

❮ Vorig bericht | Volgend bericht ❯