Hanoi GP afgelast door corruptieschandaal: circuit voor $600 miljoen nooit gebruikt

5 april 2020 had een historisch moment moeten zijn voor de Formule 1. Het gloednieuwe stratencircuit in Hanoi stond klaar voor de eerste Vietnamese Grand Prix, een belangrijk onderdeel van Liberty Media's expansieplannen. In plaats daarvan werd het een van de meest bizarre hoofdstukken uit de recente F1-geschiedenis. Het circuit van 600 miljoen dollar zou nooit een competitieve ronde zien.

De Vietnamese Grand Prix werd in 2018 aangekondigd als onderdeel van een meerjarige overeenkomst. Het was de eerste volledig nieuwe bestemming die Liberty Media binnenhaalde, symbolisch voor de ambitie om de sport buiten de traditionele markten te brengen.

F1-voorzitter Chase Carey verwoordde die visie bij de lancering: "We zijn verheugd om aan te kondigen dat Hanoi een Formule 1 Grand Prix zal organiseren. Sinds we in 2017 bij deze sport betrokken raakten, hebben we gesproken over het ontwikkelen van nieuwe bestemmingssteden. De Vietnamese Grand Prix is een realisatie van die ambitie."

Begin 2020 was die ambitie werkelijkheid geworden. Het circuit, ontworpen door Hermann Tilke voor naar verluidt 600 miljoen dollar, was klaar. De hybride layout combineerde openbare wegen met permanente infrastructuur en telde 23 bochten. Op het 1,5 kilometer lange rechte stuk zouden auto's snelheden van meer dan 330 km/u bereiken.

Het ontwerp bracht eerbetoon aan iconische circuits. De openingssequentie deed denken aan de Nürburgring, het middensegment aan Monaco, de esses aan Suzuka en de snelle slotbochten aan Sepang. Alles was gereed voor het historische debuut.

Pandemie gooit roet in het eten
Toen veranderde de wereld. Terwijl de COVID-19-pandemie in maart 2020 escaleerde, stortte de F1-kalender in. De seizoensopener in Australië werd geannuleerd en een domino-effect volgde. De Vietnamese Grand Prix, gepland voor 5 april, werd in eerste instantie uitgesteld.

FIA-president Jean Todt was duidelijk: "Mensen eerst beschermen was de enige mogelijke beslissing gezien alle informatie die momenteel beschikbaar is."

Een tijdlang was er nog hoop. Vietnam had vroege uitbraken relatief goed onder controle en organisatoren onderzochten de mogelijkheid om later in het jaar te herschikken. De logistieke complexiteit van Formule 1 — wereldwijde reizen, vracht en personeel — maakte dergelijke plannen echter steeds onrealistischer.

In oktober 2020 werd de race officieel geannuleerd. Promotor-CEO Le Ngoc Chi bevestigde: "We kunnen de meest opwindende en prestigieuze motorsportserie ter wereld in 2020 niet in Vietnam verwelkomen vanwege de COVID-19-pandemie."

Waarom Hanoi meer verloor dan alleen een race

De Vietnamese Grand Prix was geen ordinaire kalendertoevoeging. Het was Liberty Media's eerste zelfgesloten deal, een statement dat F1 een nieuwe koers voer. Chase Carey wilde weg van de traditionele Europese circuits en richtte zijn pijlen op groeimarkten. Vietnam paste perfect in dat plaatje: een opkomende economie met 100 miljoen inwoners en een groeiende middenklasse die hongerig was naar prestigieuze evenementen.

Wat maakt dit verlies zo pijnlijk? De timing. Het Hanoi-circuit was klaar in begin 2020, compleet met tribunes voor 300.000 toeschouwers en een pitgebouw dat qua luxe Monaco naar de kroon stak. De $600 miljoen investering was geen overheidsbudget alleen, private investeerders hadden miljoenen gepompt in horeca en hospitality rondom het circuit. Al dat geld verdampte door een combinatie van pech en politiek.

Vergelijk dat met andere gemiste kansen in F1-geschiedenis. Het Donington Park-debacle uit 2009 kostte £20 miljoen voordat de stekker eruit ging, maar daar was tenminste nog geen volwaardig circuit gebouwd. Het Korea International Circuit organiseerde vier races (2010-2013) voordat het failliet ging, maar kon in ieder gaste zijn investering deels terugverdienen. Hanoi? Nul raceweekenden. Geen enkele ronde onder groene vlaggen. Een spookstad van asfalt en staal.

Wat het Tilke-ontwerp beloofde

Hermann Tilke kreeg voor Hanoi een unieke opdracht: creëer een hybrid circuit dat zowel straatrace-spektakel als permanente veiligheid combineert. Het resultaat was fascinerend op papier. Die 1,5 kilometer lange start-finish straight was langer dan die van Monza (1,1 km) en Baku (2,2 km lag toen nog in het verschiet). Snelheden boven 330 km/u betekenden agressieve DRS-ondercutmogelijkheden en spectaculaire remzones.

De technische uitdaging zat hem in de contrasten. Sector 1 met zijn snelle Nürburgring-achtige flow vereiste veel downforce, terwijl sector 2 door de straten van Hanoi kronkelde met 90-graden bochten à la Monaco. Teams zouden een compromis-setup moeten kiezen: grip in de langzame secties of topsnelheid op dat lange rechte stuk? Dat dilemma alleen al beloofde strategische variatie.

Interessant is dat Tilke specifiek Suzuka's esses kopieerde voor sector 3. Die combinatie van linker-rechter-linker bochten test de rijdersvaardigheid maximaal, vooral omdat momentum daar cruciaal is. Verlies je snelheid in bocht 17, dan betaal je daar tot aan bocht 21 voor. Simulaties voorspelden dat het tijdsverschil tussen een perfecte run en een gemiste apex daar 0,4 seconden kon zijn. We zullen nooit weten of die voorspelling klopte.

Vietnam leek op dat moment gewoon een slachtoffer van een ontwricht seizoen, dat uiteindelijk van 22 geplande races naar slechts 17 werd teruggebracht. Het echte verhaal was echter nog maar net begonnen.

Politiek schandaal bezegelt lot van race
Achter de schermen ontvouwde zich een ernstiger probleem, dat uiteindelijk het lot van de Vietnamese Grand Prix definitief zou bezegelen. In augustus 2020 werd Nguy?n ??c Chung, voorzitter van het Volkscomité van Hanoi en een van de sleutelfiguren achter het binnenhalen van de Formule 1, gearresteerd op beschuldigingen van corruptie die niet gerelateerd waren aan de race.

Chung was van cruciaal belang geweest bij het veiligstellen van het evenement. Hij onderhandelde over de fundamenten, bepleitte het economische potentieel en zorgde voor politieke steun. Zijn arrestatie creëerde onmiddellijke onzekerheid. Zonder zijn steun verloor het project zijn politieke anker en stokte de voortgang snel.

De gevolgen waren snel zichtbaar. De Vietnamese Grand Prix werd geschrapt van de voorlopige Formule 1-kalender voor 2021. Al snel werd duidelijk dat het evenement niet zou terugkeren. Terwijl andere races die in 2020 waren uitgesteld hun weg terug vonden, gebeurde dat met Hanoi niet.

Chungs juridische problemen verergeerden in de jaren die volgden. In 2022 kreeg hij een gevangenisstraf van tien jaar. Tegen die tijd was elke realistische hoop op een heropleving van de race verdwenen.

Spookachtig erfgoed van gemiste kans
Wat vandaag overblijft is een treffend symbool van wat had kunnen zijn. Het Hanoi-circuit, ooit klaar om het nieuwste spektakel van de Formule 1 te organiseren, heeft slechts beperkt gebruik gezien. Grote delen liggen er verlaten bij, de tribunes en wijde bochten een herinnering aan een project dat jaren in de maak was maar nooit een enkele competitieve ronde organiseerde.

Een combinatie van wereldwijde ontwrichting en lokale instabiliteit creëerde een perfecte storm. De pandemie heeft de race misschien vertraagd, maar het was de politieke neergang die er uiteindelijk voor zorgde dat het nooit zou gebeuren.

De Vietnamese Grand Prix blijft een uniek geval in de moderne Formule 1. Geen enkel ander circuit uit het Liberty Media-tijdperk werd volledig gebouwd en vervolgens permanent verlaten voordat er ook maar één race plaatsvond. Het staat als waarschuwing dat zelfs met honderden miljoenen dollars investering en volledige infrastructuur, de Formule 1 meer nodig heeft dan alleen asfalt en tribunes om te slagen.

❮ Vorig bericht | Volgend bericht ❯