Menu
© LiveGP.it
Achtergrond

Archie Scott-Brown: de invalide Formule 1-coureur

0 reacties | 500x gelezen
12-08-2017 00:48

EvDelft | Nu er steeds vaker gesproken wordt over een mogelijke terugkeer van de - inmiddels minder valide - Robert Kubica, leek het mij leuk eens terug te kijken naar een coureur die invalide was - en toch geweldig kon racen. Hoewel hij maar 1 Formule 1-race op zijn naam heeft staan, reed hij in een tijd waarin de Formule 1-coureurs alles reden wat wielen had, zodat de krachtmeting onderling niet ophield bij die ene race. We hebben het over Archie Scott-Brown.

Bron: Erwin van Delft

Archie Scott-Brown werd geboren op 13 mei 1927, symbolisch genoeg op een vrijdag, in Paisley, Renfrewshire, Schotland. Hij was het enige kind van William en Jeanette Scott-Brown. Zijn vader was werkzaam voor de R.F.C. in de Eerste Wereldoorlog als verkenner. De komst van hun zoon was een mokerslag in het gezicht van de jonge familie, want Archie was zwaar gehandicapt, met misvormde benen en rechterarm. Archies handicap werd veroorzaakt, doordat zijn moeder tijdens haar zwangerschap de – ironisch genoeg – Duitse Griep had opgelopen. Als baby onderging Archie niet minder dan 22 langdurige en pijnlijke operaties, om zoveel mogelijk lengte en functionaliteit toe te voegen aan zijn misvormde rechterarm, benen en voeten, voordat hij überhaupt kon leren lopen. Één van de eerste beslissingen van William was het bouwen van een miniatuurauto. Dat zou de jonge Archie voor de rest van zijn korte leven aan de autosport binden.

Archie was vastbesloten een zo normaal mogelijk leven te leiden, en hij barstte van de levenslust. Hij mat zichzelf een leven aan als handelsreiziger, om zo zijn autosportcarrière te kunnen bekostigen.

Als compensatie van zijn ‘kromme’ benen en arm, beschikte Scott-Brown over een enorm goed gevoel voor evenwicht. Dat kwam hem goed van pas, toen hij in 1950 autoraces ging rijden. Hij reed sporadisch races in een MG TD die hij had gekocht.

In 1954 ontmoette hij Brian Lister en Don Moore en zo werd een lange en beroemde deal gesloten. De kleine Scott-Brown – die nooit langer is geworden dan 1,20 meter – was echter een geweldig coureur. Beter, dan Moore en Lister ooit van een valide man hadden gezien. Scott-Brown reed in de angstaanjagende Tojeiro Special van Lister, en toen Lister het idee kreeg om zelf een racewagen te bouwen, werd Archie zijn vaste coureur. Die wagen maakte Scott-Brown beroemd, toen hij al snel clubraces en later nationale races won.

Hij had een fascinatie voor snelle auto’s en kon zeer goed een auto ontwikkelen. Hoewel hij een klein postuur had, had hij een sterk karakter. Scott-Brown verdiende enorm respect, omdat hij één van de beste coureurs was uit zijn generatie. Regelmatig versloeg hij coureurs als Stirling Moss, Peter Collins, Tony Brooks en Roy Salvadori.

Op 3 april 1954 behaalde Scott-Brown zijn eerste overwinning. De gehandicapte Schotse amateur bestuurde een Lister MG Sportcar en won de race.

Niet iedereen vond het een goed idee, dat Scott-Brown racete. Zo werd hem in 1954 – vlak na zijn eerste overwinning – de deelname ontzegd voor de British Empire Trophy. Het maakte hem wel meteen wereldberoemd. Een andere coureur, die na een ongeluk een arm moest missen, protesteerde nog dat Archie nooit meer zou mogen racen, maar zijn superlicentie werd voor slechts twee maanden ingetrokken. Via de pers werd een hevige strijd gevoerd, waar Scott-Browns carrière vanaf hing.

Gezond verstand overwon, en in de zomer van 1954 was alles weer bij het oude. Daardoor kon de racecarrière van Scott-Brown verder. Een jaar later nam hij op de ultieme wijze wraak op iedereen, door de British Empire Trophy te winnen.

Zo kreeg Archie in 1956 van Connaught de kans op Silverstone mee te rijden in de Formule 1-race. Op 14 juli was het zover. Helaas viel hij uit met een losgelopen wiel. Wel werd hij tweede in de International Trophy. Hij werd bewonderd door vrijwel iedereen, vooral voor de fenomenale manier waarop hij zijn auto bestuurde. Juan Manuel Fangio zei zelfs, dat Scott-Browns controle over de auto fenomenaal was. Archie had zich nog ingeschreven voor de Grote Prijs van Italië op Monza op 2 september 1956, maar zijn inschrijving werd geweigerd. De aangevoerde reden was, dat hij de dag voor de race nog een sportcarrace moest rijden, en dat hij dan niet fit genoeg zou zijn. Waarschijnlijk had het gewoon te maken met zijn handicap. Hij was niet verbaasd, maar vloog naar Genève en kocht zichzelf een mooi horloge. Een voor hem typische reactie.

In 1957 kreeg hij de mogelijkheid de Britse Grote Prijs te rijden voor BRM. Maar tijdens tests bleek er een remprobleem met de auto te zijn, en na een lange discussie met een paar van zijn vrienden, besloot Archie het aanbod af te slaan. Wel bleef hij rijden in de Sportcars voor Lister. Het project was nu in volle gang, maar de door een Maseratimotor aangedreven auto deed het slecht. Die werd al snel vervangen door een krachtbron van Jaguar, en het kleine team kon opeens met “Archies Raket” het de grote fabrieksteams aardig lastig maken. De Lister werd zelfs de speerpunt van de klassieke sportwagenracerij met de motor voorin. Het feit, dat de remmen nooit goed werkten, was voor Scott-Brown geen probleem. Als ze helemaal niet meer werkten, dan zou hij gewoon “zonder verdergaan, ouwe jongen”.

Maar wat Archie echt een groot coureur maakte, was, dat hij “voor alles stond, wat het beste in de autosport kon bestaan”, aldus zijn herinneringsplakkaat in Snetterton. Niet alleen de autosport, elke sport. In een wereld, waar de grote sportmensen worden geadoreerd, is het makkelijk een man als Archie Scott-Brown te vergeten.

Inmiddels had Scott-Brown er goed de balen van, dat hij maar geen internationale racelicentie kon krijgen, en daarom stopte hij met racen buiten de Britse eilanden. Wel kreeg hij toestemming te racen in Nieuw Zeeland, waar hij in 1958 de Lady Wigram Trophy wist te winnen. Een paar maanden later, op 18 mei 1958, reed hij een sportscarrace op Spa-Francorchamps, op een vochtige baan. Hij streed met Masten Gregory, verloor de controle over zijn wagen, belandde met zijn auto in het gras en de Lister vatte vlam. De volgende dag overleed hij aan zijn verwondingen. Hij werd 31 jaar en 6 dagen oud. Archie Scott-Brown stierf, zoals hij leefde: op de limiet.


❮ Vorig bericht | Volgend bericht ❯

Reacties

;